Celexa

Πώς δρα η σιταλοπράμη

Η σιταλοπράμη περιορίζει την επαναπρόσληψη της σεροτονίνης από τα νευρικά κύτταρα, αυξάνοντας τη διαθεσιμότητά της στις νευρικές συνάψεις. Αυτή η φαρμακολογική δράση αρχίζει σχετικά νωρίς, αλλά δεν συνεπάγεται άμεση υποχώρηση της κατάθλιψης ή των κρίσεων πανικού. Η κλινική ανταπόκριση διαμορφώνεται σταδιακά και δεν μπορεί να κριθεί με βάση το πώς αισθάνεται κάποιος μετά την πρώτη δόση.

Ο χρόνος ημιζωής της σιταλοπράμης είναι περίπου μιάμιση ημέρα στους περισσότερους ενήλικες. Με την καθημερινή χορήγηση η συγκέντρωσή της πλησιάζει σταθερά επίπεδα μέσα σε περίπου μία έως δύο εβδομάδες. Η σταθεροποίηση της συγκέντρωσης στο αίμα, όμως, δεν ταυτίζεται με τον χρόνο που απαιτείται για ουσιαστική βελτίωση των συμπτωμάτων. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας χρειάζεται παρακολούθηση σε βάθος εβδομάδων.

Σε ελληνικούς καταλόγους φαρμάκων αναφέρονται παρουσιάσεις σιταλοπράμης με κωδικό ATC N06AB04, μεταξύ άλλων σε περιεκτικότητες 20 και 40 mg. Οι μορφές και οι περιεκτικότητες αυτές δεν πρέπει να συγχέονται με την ισχύ 10 mg της παρούσας καταχώρισης ούτε να εκλαμβάνονται ως επιβεβαίωση τρέχοντος αποθέματος.

Σε ποιους ασθενείς χρησιμοποιείται

Η σιταλοπράμη χρησιμοποιείται για τη θεραπεία μειζόνων καταθλιπτικών επεισοδίων, όταν η επίμονη διαταραχή της διάθεσης επηρεάζει την ενέργεια, την ευχαρίστηση, τον ύπνο, τη συγκέντρωση ή την καθημερινή λειτουργικότητα. Σε εγκεκριμένες πληροφορίες ορισμένων προϊόντων περιλαμβάνεται επίσης η διαταραχή πανικού, με ή χωρίς αγοραφοβία. Οι ακριβείς εγκεκριμένες ενδείξεις εξαρτώνται από την παρουσίαση που χορηγείται.

Τα πρώτα σημάδια βελτίωσης μπορεί να φανούν μετά από περίπου δύο εβδομάδες, ενώ η πληρέστερη ανταπόκριση συχνά χρειάζεται περισσότερο χρόνο. Στη διαταραχή πανικού είναι δυνατόν να υπάρξει παροδική αύξηση του άγχους κατά την έναρξη· αυτό εξηγεί γιατί ο ιατρός μπορεί να επιλέξει χαμηλότερη αρχική δόση. Η ανταπόκριση αξιολογείται με βάση τη μεταβολή των συμπτωμάτων, τη λειτουργικότητα και την ανοχή, όχι μόνο με βάση το πόσες ημέρες έχει ληφθεί το φάρμακο.

Στις πρώτες εβδομάδες και μετά από μεταβολές της δόσης απαιτείται επαγρύπνηση για ασυνήθιστη διέγερση, έντονη ανησυχία, επιδείνωση της διάθεσης ή αυτοκτονικές σκέψεις, ιδίως σε νεαρούς ενήλικες. Η εμφάνιση σκέψεων αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας χρειάζεται άμεση βοήθεια. Η ακαθησία, δηλαδή μια δυσάρεστη αίσθηση εσωτερικής ανησυχίας με ανάγκη συνεχούς κίνησης, πρέπει επίσης να αναφέρεται στον θεράποντα, καθώς η αύξηση της δόσης μπορεί να την επιδεινώσει.

Όταν η θεραπεία αποδίδει, η διάρκειά της καθορίζεται από την πορεία της νόσου και τον κίνδυνο υποτροπής. Η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει ζάλη, μυρμηκιάσεις, διαταραχές ύπνου, άγχος, ναυτία και ευερεθιστότητα. Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι απαραίτητα υποτροπή της κατάθλιψης. Η μείωση της δόσης σχεδιάζεται σταδιακά και ενίοτε χρειάζεται περισσότερες εβδομάδες ή μήνες, ανάλογα με την ατομική ανταπόκριση.

Τι σημαίνουν τα 10 mg για τη δοσολογία

Τα 10 mg περιγράφουν την ποσότητα δραστικής ουσίας στη συγκεκριμένη ισχύ, όχι την κατάλληλη ημερήσια δόση για κάθε ασθενή. Σύμφωνα με εγκεκριμένες πληροφορίες για συνήθη δισκία σιταλοπράμης, στους ενήλικες με κατάθλιψη η συνηθισμένη αρχική δόση είναι 20 mg μία φορά ημερησίως και, όταν ενδείκνυται, η μέγιστη συνιστώμενη δόση είναι 40 mg ημερησίως. Στη διαταραχή πανικού συχνά χρησιμοποιούνται 10 mg την πρώτη εβδομάδα πριν από μετάβαση στα 20 mg, ώστε να περιοριστεί η αρχική έξαρση άγχους. Τα σχήματα αυτά είναι παραδείγματα από πληροφορίες προϊόντων, όχι οδηγίες αυτοθεραπείας.

Στους ηλικιωμένους η συνιστώμενη μέγιστη ημερήσια δόση είναι γενικά 20 mg. Σε ήπια ή μέτρια ηπατική δυσλειτουργία, καθώς και σε άτομα με γνωστό βραδύ μεταβολισμό μέσω CYP2C19, ενδέχεται να επιλεγεί αρχική δόση 10 mg και ανώτατο όριο 20 mg ημερησίως. Αυτοί οι περιορισμοί δεν είναι τυπικές διαφορές ηλικιακής κατηγορίας: μειώνουν την πιθανότητα αυξημένης έκθεσης στο φάρμακο και ανεπιθύμητων επιδράσεων, ιδίως στο καρδιακό διάστημα QT.

Η σιταλοπράμη λαμβάνεται συνήθως μία φορά την ημέρα, με ή χωρίς τροφή. Η σταθερή ώρα βοηθά τη συνέπεια, ενώ η επιλογή πρωινής ή βραδινής λήψης μπορεί να επηρεάζεται από υπνηλία ή αϋπνία. Δεν ενδείκνυται αλλαγή δόσης, διπλασιασμός δισκίων ή απότομη διακοπή χωρίς οδηγίες ιατρού, ακόμη και όταν η διαθέσιμη ισχύς φαίνεται μικρή.

Ανεπιθύμητες ενέργειες και καρδιακή ασφάλεια

Συχνές αντιδράσεις είναι η ναυτία, η ξηροστομία, η αυξημένη εφίδρωση, η κεφαλαλγία, η υπνηλία ή η αϋπνία. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν τρόμος, ζάλη, διάρροια ή σεξουαλικές δυσκολίες. Πολλές ενοχλήσεις υποχωρούν καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται, αλλά η επιμονή τους είναι λόγος συζήτησης με τον ιατρό. Έχουν αναφερθεί και περιπτώσεις σεξουαλικής δυσλειτουργίας που συνεχίζεται μετά τη διακοπή των SSRI, γεγονός που χρειάζεται ειλικρινή ενημέρωση και εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Η σιταλοπράμη μπορεί να παρατείνει το διάστημα QT του ηλεκτροκαρδιογραφήματος με τρόπο που εξαρτάται από τη δόση. Η παράταση αυτή αυξάνει την ευαλωτότητα σε σπάνιες αλλά σοβαρές αρρυθμίες. Γνωστό συγγενές ή επίκτητο παρατεταμένο QT και συγχορήγηση φαρμάκων που παρατείνουν το QT αποτελούν σημαντικές αντενδείξεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος με υποκαλιαιμία, υπομαγνησιαιμία, βραδυκαρδία ή ορισμένες καρδιοπάθειες.

Όταν υπάρχει σταθερή καρδιακή νόσος, μπορεί να χρειαστεί ΗΚΓ πριν από την έναρξη, ενώ χαμηλές τιμές καλίου ή μαγνησίου πρέπει να διορθωθούν. Δεν χρειάζεται το ίδιο πρωτόκολλο εξετάσεων για κάθε ασθενή: η απόφαση βασίζεται στο ιστορικό, στα φάρμακα και στους παράγοντες κινδύνου. Αίσθημα παλμών με έντονη ζάλη, λιποθυμία ή συγκοπή χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.

Σπανιότερα μπορούν να εμφανιστούν σύνδρομο σεροτονίνης ή υπονατριαιμία. Πυρετός με σύγχυση, έντονη διέγερση, μυϊκές συσπάσεις και τρόμο μπορεί να υποδηλώνει σεροτονινεργική τοξικότητα. Νέα σύγχυση, αστάθεια ή έντονη αδυναμία, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένο ασθενή, μπορεί να σχετίζονται με χαμηλό νάτριο. Σπασμοί, σοβαρή αλλεργική αντίδραση ή ύποπτη υπερδοσολογία αποτελούν επίσης επείγουσες καταστάσεις.

Σημαντικές αλληλεπιδράσεις

Οι αναστολείς μονοαμινοξειδάσης (ΜΑΟΙ) δεν μπορούν να συνδυαστούν με τη σιταλοπράμη χωρίς ειδικές προϋποθέσεις και χρονικά διαστήματα μεταξύ των θεραπειών. Υπάρχουν αυστηροί περιορισμοί και για συγκεκριμένα φάρμακα όπως η λινεζολίδη. Η αλληλεπίδραση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή σεροτονινεργική τοξικότητα, γι’ αυτό η αλλαγή αντικαταθλιπτικής αγωγής απαιτεί ιατρικό σχεδιασμό.

Άλλα σεροτονινεργικά φάρμακα, όπως ορισμένα αντικαταθλιπτικά, η τραμαδόλη, η βουπρενορφίνη και ορισμένες τριπτάνες, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο συνδρόμου σεροτονίνης. Το βαλσαμόχορτο δεν είναι ουδέτερο συμπλήρωμα και δεν πρέπει να συνδυάζεται χωρίς επαγγελματική εκτίμηση. Παράλληλα, η λήψη αντιπηκτικών, αντιαιμοπεταλιακών ή μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας, επειδή τα SSRI επηρεάζουν τη λειτουργία των αιμοπεταλίων.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και με φάρμακα που παρατείνουν το QT, όπως συγκεκριμένα αντιαρρυθμικά, αντιψυχωσικά ή αντιμικροβιακά. Αναστολείς του ενζύμου CYP2C19, μεταξύ των οποίων η ομεπραζόλη και η φλουκοναζόλη, μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να αυξήσουν την έκθεση στη σιταλοπράμη και να επηρεάσουν την επιλογή δόσης. Ο ιατρός και ο φαρμακοποιός χρειάζονται πλήρη εικόνα των συνταγογραφούμενων, μη συνταγογραφούμενων και φυτικών προϊόντων που λαμβάνει ο ασθενής.

Ο συνδυασμός με αλκοόλ δεν συνιστάται, καθώς μπορεί να επιβαρύνει την εγρήγορση ή την ψυχική κατάσταση ακόμη και χωρίς σαφή ειδική φαρμακοκινητική αλληλεπίδραση. Κατά την έναρξη της θεραπείας χρειάζεται επίσης προσοχή στην οδήγηση, μέχρι να γίνει γνωστό εάν εμφανίζονται υπνηλία, ζάλη ή διαταραχή της συγκέντρωσης.

Εγκυμοσύνη και ειδικές ομάδες

Κατά την εγκυμοσύνη η συνέχιση ή η έναρξη σιταλοπράμης προϋποθέτει εξατομικευμένη στάθμιση οφέλους και κινδύνου. Η έκθεση στο τέλος της κύησης μπορεί να συνδέεται με δυσκολίες προσαρμογής του νεογνού και απαιτεί ενημέρωση της μαιευτικής ομάδας. Η απότομη διακοπή μόλις διαπιστωθεί εγκυμοσύνη δεν αποτελεί ασφαλή γενική οδηγία, επειδή μπορεί να επιβαρύνει την ψυχική υγεία της μητέρας.

Η σιταλοπράμη περνά στο μητρικό γάλα. Η απόφαση για θηλασμό λαμβάνει υπόψη την ανάγκη θεραπείας, την κατάσταση του βρέφους και την παρακολούθηση πιθανών ανεπιθύμητων επιδράσεων. Σε παιδιά και εφήβους κάτω των 18 ετών η χρήση γενικά δεν συνιστάται, λόγω αυξημένης ανησυχίας για αυτοκτονικού τύπου συμπεριφορές και ανεπαρκών μακροχρόνιων δεδομένων ασφάλειας· ειδικές εξαιρέσεις χρειάζονται στενή ειδική παρακολούθηση.

Ηλικιωμένοι, άτομα με ηπατική δυσλειτουργία ή με γνωστό βραδύ μεταβολισμό μέσω CYP2C19 ενδέχεται να έχουν μεγαλύτερη έκθεση στη δραστική ουσία. Σε ήπια έως μέτρια νεφρική δυσλειτουργία συχνά δεν απαιτείται η ίδια προσαρμογή, ενώ τα δεδομένα για σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια είναι περιορισμένα. Ιστορικό διπολικής διαταραχής, μανίας, επιληψίας, γλαυκώματος κλειστής γωνίας ή διαταραχών ηλεκτρολυτών απαιτεί ειδικότερη εκτίμηση πριν από την επιλογή θεραπείας.

Διαθεσιμότητα, παραγγελία και τιμή του Celexa

Η αγορά Celexa διαδικτυακά προϋποθέτει εξακρίβωση της συγκεκριμένης παρουσίασης και της ισχύος 10 mg που αναγράφεται στον κατάλογο. Η καταχώριση δεν αποτελεί από μόνη της επιβεβαίωση διαθέσιμου αποθέματος, ούτε εγγύηση ότι το εμπορικό όνομα αντιστοιχεί σε ορισμένη ελληνική συσκευασία. Η διαθεσιμότητα και τα στοιχεία της παραγγελίας επιβεβαιώνονται κατά την επεξεργασία της.

Η σιταλοπράμη χορηγείται με έγκυρη ιατρική συνταγή. Πριν από τη διάθεση χρειάζεται έλεγχος της συνταγής, της επιλεγμένης περιεκτικότητας και της καταλληλότητας της συγκεκριμένης φαρμακευτικής παρουσίασης. Η online καταχώριση στοιχείων δεν αντικαθιστά ούτε τη συνταγογράφηση ούτε τη φαρμακευτική επαλήθευση.

Η τιμή του Celexa εξαρτάται από την πραγματική παρουσίαση, την ισχύ και τη συσκευασία που επιβεβαιώνεται. Δεν μπορεί να συναχθεί συγκεκριμένο ποσό από την ονομασία του καταλόγου ή από τιμές άλλων σκευασμάτων σιταλοπράμης στην Ελλάδα. Οι πληροφορίες για παράδοση στην Ελλάδα αναφέρονται στην κάρτα προϊόντος· οι επιμέρους όροι και τα στοιχεία της παραγγελίας επιβεβαιώνονται πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας.